SRC Belgesi Nedir ve Nereden Alınır?

SRC Belgesi, Türkiye'de ticari araçlarla yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücülerin mesleki yeterliliğini kanıtlayan zorunlu bir mesleki yeterlilik belgesidir. Bu belge, sürücülerin trafik kuralları, taşıma güvenliği ve mesleki standartlar konusunda eğitimli olduğunu gösterir; özellikle yolcu taşıyanlar, yük taşıyanlar, şehirler arası ve uluslararası taşımacılık yapan ticari sürücüler için yasal zorunluluktur. SRC'siz ticari araç kullanımı, sürücülere ve işletmelere ağır cezalar getirir ve araç trafikten men edilebilir.

SRC Belgesi Türleri

SRC belgeleri, taşımacılık türüne göre dört ana sınıfa ayrılır: SRC1, SRC2, SRC3 ve SRC4.

• SRC1 Belgesi: Uluslararası yolcu taşımacılığı için zorunludur; minibüs, otobüs gibi araçlarla yurtdışı sefer yapan sürücüler alır, yurtiçi de geçerlidir. D sınıfı ehliyet sahipleri için uygundur.

  
  

• SRC2 Belgesi: Şehirler arası veya şehir içi yolcu taşımacılığı yapanlar için; sadece Türkiye içinde geçerli olup SRC1'in yurtiçi versiyonudur.

  
  

• SRC3 Belgesi: Uluslararası yük ve eşya taşımacılığı için; kamyon, tır, çekici kullananlar alır, yurtiçi de kapsar. C ve E sınıfı ehliyet gerektirir.

  
  

• SRC4 Belgesi: Yurtiçi yük ve eşya taşımacılığı yapan kamyonet, kamyon sürücüleri için zorunludur; SRC3'ün iç hat versiyonudur.

• 
  

Bu sınıflar, sürücülerin faaliyet alanına göre seçilir ve birden fazla belge alınabilir.

SRC Belgesinin Önemi

SRC Belgesi, taşımacılık sektöründe güvenlik ve yasal uyumu sağlar; kaza risklerini azaltır, profesyonel standartları yükseltir. Ticari sürücüler için belge olmadan faaliyet göstermek, ruhsat iptali veya ağır cezalara yol açar. Yolcu taşıyanlar için yol güvenliği, yük taşıyanlar için mal koruma, uluslararası sürücüler için sınır geçişi kolaylığı sunar; belge sahipleri istihdamda avantajlıdır.

Kimler SRC Belgesi Alır?

SRC Belgesi, minibüs, otobüs, kamyonet, tır gibi ticari araç kullanan sürücüler, yolcu ve yük taşımacılığında çalışanlar için zorunludur. Şehirler arası otobüs şoförleri SRC1/SRC2, uluslararası tır sürücüleri SRC3, yurtiçi kargo taşıyanlar SRC4 alır. En az ilkokul mezunu, 66 yaşından gün almamış, belirli suçlardan hüküm giymemiş kişiler başvurabilir; eski ehliyet sahipleri muafiyetlerden yararlanabilir.

Başvuru Şartları ve Gerekli Evraklar

Başvuru için Milli Eğitim Bakanlığı onaylı SRC kurslarına gidilir; şartlar: en az ilkokul diploması, 66 yaş altı olmak, ehliyet sahibi olmaktır.

Gerekli evraklar:

• 2 biyometrik fotoğraf

• Ehliyet ve nüfus cüzdanı fotokopisi

• Diploma veya öğrenci belgesi fotokopisi

Eski ehliyetliler sınavsız alabilir; e-Devlet üzerinden sorgulanır.

Nasıl Alınır? Eğitim ve Sınav Süreci

SRC Belgesi, yetkili kurslara başvuruyla başlar; eğitim süresi SRC1 için 40 saat, SRC2 için 36 saat civarındadır. Eğitim sonrası teorik sınav (100 üzerinden 70 puan) ve uygulamalı sınav yapılır; başarılılar belge alır. Süreç 1-1.5 ay sürer; sınav harcı ve kurs ücretleri değişkendir.

Yenileme şu an zorunlu değil, ancak 5 yılda bir gündeme gelebilir.

Cezalar ve Yasal Yaptırımlar

SRC'siz ticari taşımacılık, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'ne göre cezalandırılır; sürücüye ve işletmeye ceza kesilir. Araç trafikten men edilir, her denetimde ceza tekrarlanır; belge olmadan faaliyet, ruhsat iptaline neden olur.